Ứng dụng ảnh viễn thám phân tích sự thay đổi vùng canh tác lúa trong mùa khô vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long

Tóm tắt

Hiện tượng hạn hán và xâm nhập mặn thường xuyên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến canh tác lúa trong mùa khô ở các tỉnh ven biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu này trình bày kết quả ứng dụng viễn thám và GIS (hệ thống thông tin địa lý) nhằm xác định vùng canh tác lúa và phân tích sự thay đổi diện tích canh tác lúa trong mùa khô ở 8 tỉnh ven biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long từ tháng 2 đến tháng 4 hằng năm. Phương pháp xác định đất lúa trong mùa khô được thực hiện dựa trên chỉ số NDVI của chuỗi ảnh MODIS MOD09Q1 trong tháng 2 đến tháng 4 hằng năm. Từ ảnh viễn thám được thu thập, các lớp bản đồ NDVI biểu diễn thực vật được xây dựng, các bản đồ này được hiệu chỉnh với bản đồ hiện trạng sử dụng đất để loại trừ vùng canh tác rau màu, cây ăn quả và rừng. Tiếp theo, các bản đồ đất lúa mùa khô các năm được chồng lớp theo phương pháp cộng dữ liệu raster (trường quét). Kết quả giải đoán đất lúa đã xây dựng được bản đồ lịch sử vùng canh tác lúa trong mùa khô qua các năm 2000, 2005, 2010, 2015, 2016 và 2017 của 8 tỉnh ven biển vùng ĐBSCL ứng với các thời điểm trước, trong và sau khi xảy ra hạn, mặn. Bên cạnh đó, bản đồ tổng hợp lịch sử vùng trồng lúa trong mùa khô chỉ ra các vùng thường xuyên canh tác lúa và các vùng không thường xuyên canh tác lúa do ảnh hưởng hạn mặn. Kết quả nghiên cứu này sẽ góp phần hỗ trợ công tác quản lý và làm cơ sở để xây dựng mô hình dự báo sự tác động của hạn mặn đến diện tích canh tác lúa ở các tỉnh ven biển trong mùa khô. Từ khóa: Canh tác lúa mùa khô, đất lúa vùng ven biển, Đồng bằng sông Cửu Long, hạn và xâm nhập mặn. Application of remote sensing in analysis of rice area changes in dry season in coastal area of the Mê Kông Delta Truong Chi Quang1, Nguyen Hong Thao2, Vo Quang Minh1 1 Can Tho University 2 Can Tho Technical Economic College SUMMARY

Từ khóa